Narodowe Centrum NaukiProjekt sfinansowany przez Narodowe Centrum Nauki
OPUS 2025/57/B/HS3/02198
Instytut Historii PAN

Baza danych

Z LawRus
To jest nie tylko zatwierdzona wersja strony, ale również ostatnia jej wersja.

Baza danych wpisów projektu LawRus — kroniki i umowy z obszaru Rusi, IX–XV w.

Finansowane przez Narodowe Centrum Nauki, OPUS 2025/57/B/HS3/02198.


Opublikowane wpisy

Brak wyników

Wszystkie wpisy (widok roboczy)

Wpis Streszczenie Źródło Datacja ruska Datacja łacińska Język Status
Wpis Streszczenie Źródło Datacja ruska Datacja łacińska Język Status
6631 / 1123 Śmierć Jarosława Świętopełkowicza z rąk Polaków-zdrajców podczas próby zdobycia Włodzimierza na Wołyniu. Wykład kniżnika na temat znaczenia pokory i pychy w stosunkach między książętami. 6631 1123 Old Rusian 1
GUL-CL-10 Główne kościoły w każdym fylki, po raz pierwszy określone przez św. Olafa i biskupa Grimkjella na zgromadzeniu w Moster, muszą być utrzymywane przez wszystkich mężczyzn w fylki. Jeżeli kościół się zawali, w ciągu dwunastu miesięcy trzeba dostarczyć drewno na miejsce budowy; w przeciwnym razie na wszystkich ciąży znaczna kara pieniężna na rzecz króla i biskupa, wraz z dodatkowymi opłatami za drewno, wyżywienie robotników i gwoździe 1024 Old Norse 3
GUL-CL-19 Kapłani mają wyciosać drewniane krzyże przed świętami i wysłać je przez cały swój okręg, tak aby krzyż dotarł do każdego zamieszkanego domu. Każdy mężczyzna jest zobowiązany zanieść krzyż dalej; odmowa najpierw skutkuje grzywną na rzecz kapłana, a przy dalszym oporze – wezwaniem przed zgromadzenie i karą za rozbój w wysokości dwunastu aurarów. 1025 Old Norse 1
GUL‑CO‑37 Przepis określa postępowanie w sporach o dług, gdy sądy polubowne obu stron zostały zakwestionowane, ale utrzymane w mocy: powód musi dowieść prawidłowego wezwania do domu i żądania zapłaty, następnie rozjemcy nakazują pozwanemu złożenie stopniowanej przysięgi zaprzeczającej (aż do powtarzanej trójosobowej przysięgi na księgę u progu kościoła przy wyższych sumach). Jeśli mimo to odmawia zapłaty lub przysięgi, można użyć zgromadzenia, a ostatecznie urzędnika królewskiego do wyegzekwowania podwójnej zapłaty wraz z grzywnami królewskimi, przy dalszym uporze sprawa przechodzi w rozbój. 1025 Old Norse 1
GUL‑CO‑39 Jeżeli dług pozostaje niezapłacony przez dwadzieścia zim lub dłużej, świadectwo o nim staje się zbyt stare, by mogło służyć jako dowód, ale wierzyciel wciąż może zmusić dłużnika do zaprzeczającej przysięgi, tak że samo roszczenie nie ulega przedawnieniu, o ile powód przestrzega właściwej procedury. 1025 Old Norse 1
GUL‑FL‑57 Przepis określa grzywny i procedury, gdy niewolnik współżyje z kobietą, oraz reguluje ojcostwo, odpowiedzialność i wychowanie dzieci przypisywanych niewolnikom lub wolnym mężczyznom. Wykorzystuje trójosobowe i sześcioosobowe przysięgi zaprzeczające po stronie domniemanego ojca oraz stopniowo rosnące konsekwencje majątkowe i statusowe, gdy ten odmawia przysięgi, dopuszcza się krzywoprzysięstwa lub nie zgłasza się po dziecko w ciągu dwunastu miesięcy. 1025 Old Norse 1
GUL‑IN‑123 Przepis określa sposób podziału spadku: najlepiej, by wszyscy uprawnieni spadkobiercy byli obecni osobiście, ale jeśli ktoś odmawia przyjścia, należy go wezwać, a w razie dalszej nieobecności przeprowadzić podział w obecności świadków, przydzielając jego część losowaniem. Każde późniejsze oskarżenie o ukrycie majątku musi zostać odparte trójosobową przysięgą zarządcy. 1025 Old Norse 1
GUL‑SA‑132 Przepis określa użycie przysięgi dwunastu mężów do zaprzeczenia oskarżeniom wnoszonym przez króla o zdradę stanu, a także o zabójstwo i złamanie przyrzeczenia pokoju: dwunastu mężczyzn tej samej pozycji społecznej ma zostać ustawionych po sześciu z każdej strony oskarżonego, w określonym układzie najbliższych krewnych i dowolnie wybranych pomocników przysięgi. 1025 Old Norse 1
GUL‑SA‑133 Przepis określa, że przysięga sześciu mężów jest przewidzianą formą zaprzeczenia w szerokim zakresie poważnych, choć niekapitalnych czynów – różnych rodzajach kradzieży, podpalenia, szkód w ruchomościach, zniesławienia (słownego lub wyrytego), przestępstw wobec kobiet, band zawadiaków oraz aktów odwetu na złodziejach – i reguluje skład grupy przysięgającej, wymagając mężczyzn tej samej pozycji społecznej, przy nieco większym udziale bliskiego zaplecza w sprawach kradzieży i podpalenia niż w innych czynach. 1025 Old Norse 1
GUL‑SA‑134 Przepis definiuje tzw. przysięgę „maskową” jako przysięgę siedmiu mężów: trzech mężczyzn tego samego stanu społecznego ustawia się po każdej stronie oskarżonego, wszyscy przystępują z nim do przysięgi, a on sam stanowi siódmego uczestnika. 1025 Old Norse 1
GUL‑SA‑135 Przepis określa skład przysięgi trzech mężów, wyznacza ogólne terminy na składanie wszystkich przysiąg, rozróżnia, które z nich po niepowodzeniu prowadzą do odpowiedzialności za zbrodnie niepokrywalne pieniędzmi, które do wyjęcia spod prawa, a które do zwykłych grzywien, oraz nakazuje złożenie pojedynczej przysięgi niezwłocznie, gdy uprawniona strona jej zażąda i ma przygotowaną księgę do przysięgania. 1025 Old Norse 1
GUL‑SA‑136 Przepis określa, jak i gdzie składa się przysięgi prawne w kościele: przewiduje wezwanie z co najmniej pięcioma nocami wyprzedzenia, jeśli nie uzgodniono terminu, reguluje postępowanie, gdy strona mająca wysłuchać przysięgi nie stawi się, wyznaczenie czterech mężów do oceny poprawności przysięgi i sposób rozstrzygania ich niezgody dalszymi przysięgami oraz zasadę, że jeśli sporna przysięga nie zostanie w ciągu dwunastu miesięcy podjęta w sądzie, uważa się ją za prawnie złożoną, nawet jeśli faktycznie jej nie wypowiedziano. 1025 Old Norse 1
GUL‑SA‑137 Przepis zakazuje oczerniania innego mężczyzny wobec króla lub kogokolwiek potężniejszego i stanowi, że jeśli taka obmowa może kosztować ofiarę życie lub majątek, to oszczerca – gdy okaże się, że kłamał – traci własny majątek lub życie. Zaprzeczenie następuje przez przysięgę sześciu mężów; jeśli przysięga zawiedzie, spada na niego dokładnie taka kara, jaką chciał ściągnąć na drugiego, zgodnie z zasadą odwetu. 1025 Old Norse 1
GUL‑SA‑138 Przepis zakazuje znieważania innego mężczyzny ustnie lub poprzez napisy wyryte na drzewie oraz opowiadania „niemożliwych historii”; sprawca, którego wina zostanie udowodniona, podlega wyjęciu spod prawa, chyba że oczyści się przysięgą sześciu mężów, której niepowodzenie prowadzi do tej samej kary – wyjęcia spod prawa. 1025 Old Norse 1
GUL‑SA‑139 Przepis stanowi, że kto handluje z wyjętym spod prawa, traci na rzecz króla towary kupione od takiej osoby i musi zapłacić grzywnę trzech marek, chyba że oczyści się przysięgą trzech mężów, iż nie wiedział o jego statusie wyjętego. 1025 Old Norse 1
GUL‑TE‑86 W sporach o szałasowe pastwiska, działki leśne i granice poza płotem wygrywa ta strona, która przedstawi świadków; jeśli obie mają świadków, wygrywa ta, która jest gotowa złożyć przysięgę, a gdy obie (lub żadna) nie chcą przysięgać, sporny obiekt dzieli się na połowy. Dwadzieścia zim niezakwestionowanego posiadania, poparte świadkami, daje silny tytuł zasiedzenia. 1025 Old Norse 1
GUL‑TE‑91 Jeżeli ktoś bez zgody pracuje w lesie należącym do innego, musi zapłacić odszkodowanie za naruszenie. Gdy właściciel ma świadków obecności, dochodzi tego jak innych „znanych długów”; jeśli świadków nie ma, oskarżony musi albo złożyć na zgromadzeniu trójosobową przysięgę zaprzeczającą, albo zapłacić odszkodowanie. 1025 Old Norse 1
GUL‑TE‑96 Przepis definiuje „dzieło szkody” jako umyślne uszkodzenie cudzej własności o wartości co najmniej pół marki (w tym obcięcie ogona konia z częścią kości czy wyrąbanie stewy statku) i przewiduje, że zaprzeczenie takiej szkody wymaga sześcioosobowej przysięgi pod zastawem, w przeciwnym razie grozi wyjęcie spod prawa. Mniejsza szkoda jest naprawiana przez zapłatę oszacowanej wartości plus sześć aurar za „nieprzyjazny czyn”, przy czym zarówno oczyszczenie, jak i potwierdzenie roszczenia opiera się na trójosobowej przysiędze. 1025 Old Norse 1
GUL‑TE‑97 Przepis przewiduje, że szkoda wyrządzona przez małoletniego (i zapewne przez niewolników) lub przez bydło względem bydła jest wynagradzana tylko do połowy wartości, przy czym osoba odpowiedzialna może uchylić się od odpowiedzialności trójosobową przysięgą. Gdy uwiązany koń zostaje zaatakowany i oba konie giną lub doznają obrażeń, odszkodowanie należy się wyłącznie za konia uwiązanego. 1025 Old Norse 1
GUL‑TE‑98 Przepis zakazuje podpalenia cudzego domu lub stodoły; sprawca, którego wina zostanie udowodniona, jest wyjęty spod prawa, pozbawiony wszelkich praw osobistych, nazywany „wilkiem ognia” i traci całą własność, natomiast podżegacz ponosi odpowiedzialność za połowę szkody. Zaprzeczenie wymaga sześcioosobowej przysięgi w przypadku samego podpalenia i trójosobowej przysięgi w przypadku podżegania; nieudana przysięga prowadzi odpowiednio do wyjęcia spod prawa lub obowiązku zapłaty. 1025 Old Norse 1
GUL‑TE‑99 Przepis określa, kto ponosi odpowiedzialność prawną za ogień: każdy wolny, pełnoletni mężczyzna odpowiada za własny ogień i za ogień, który trzyma i podsyca. Rozróżnia podpalenia bez złego zamiaru (naprawiane pełnym odszkodowaniem lub trójosobową przysięgą), podpalenia dokonane przez małoletnich (połowa odszkodowania i trójosobowa przysięga ich pana przy zaprzeczeniu) oraz podpalenia dokonane przez niewolników ze złym zamiarem (prowadzące do wyjęcia niewolnika spod prawa, o ile pan nie oczyści go trójosobową przysięgą). 1025 Old Norse 1
Umowa pomiędzy Danielem Romanowiczem a Lachami o nie uprowadzaniu czeladzi w czasie działań wojennych Umowa pomiędzy Danielem Romanowiczem a Lachami o nie uprowadzaniu czeladzi w czasie działań wojennych nd. 1229 Old Rusian 1